KEDİLERİN ALT İDRAR YOLU HASTALIĞI

Kedilerin alt idrar yolu hastalığı (FLUTD) :

Kedilerin alt idrar yolu hastalığı, özellikle erkek kedilerde görülen , sidik kesesi ile urethrayı ( İdrarı sidik kesesinden vücudun dışına akımı sağlayan kanal ) etkileyen durumların toplamıdır. Eski adı FUS, Feline urolojik sendromdur. Sistit ile birlikte şekillenir fakat böbrekler genellikle etkilenmez. Sistit idrar kesesinin yangısıdır.

Belirtileri:

- Sık sık idrar yapmaya çalışması fakat her seferinde çok az veya damla damla yapması. Genellikle kabızlık da şekillenir

- Kum kabına girip girip çıkma, kabın içinde sırtı kambur, kuyruk dik oturma.

- Kum kabı dışında yerlere idrar yapma

- Kanlı işeme

- Sık sık genital bölgeyi temizleme

- Sinirlilik, davranış değişiklikleri

Nedenleri :

- İdrar kesesinde şekillenen kristaller ve kedilerde çok nadir görülse de idrar taşları idrar kesesinin yapısını ve savunmasını bozarak, hem sistite hemde mekanik tıkanmalara neden olurlar. Kristal ve taşların oluşum mekanizması bir çok etkene bağlıdır ve tam olarak açıklamak zordur. Diet içeriği, uriner sistem enfeksiyonları başlıca nedendir.

- Erkek kedilerde kristallerle birlikte veya kristal olmaksızın şekillenebilen protein matrix yapı, çok dar olan idrar kanalını tıkayabilmektedir. Bunun nedeni de yine diet içeriği ve üriner sistem enfeksiyonları olabileceği gibi, bazen hiçbir neden yokken de şekillenebilmektedir. Genellikle kilolu, hareketi az olan, orta yaş erkeklerde görülmektedir.

- Uretra duvarı kaslarının spazmı

- İdrar yollarının anotomik bozuklukları

- Stress ve davranış bozuklukları

- Sidik kesesinin ve urethranın tümörleri

- Sidik kesesini kontrol eden sinirlerin hasarı

- Bakteriyel ve viral enfeksiyonlar.

Yine de vakaların büyük çoğunluğunda altında yatan neden belirlenememektedir. Bu yüzden bu duruma İdiopatik FLUTD denmektedir. İdiopatik nedeni belirlenememiş anlamına gelmektedir.

Kristaller sıklıkla struvite ve calcium oksalat kristalleridir. Bir vakada ikisinden biri olabileceği gibi ikisi bir arada da olabilmektedir. Struvit Kristalleri; Magnezyum, ammonyum ve fosfordan oluşur. Diet içeriğinde magnezyum oranının yüksek olması, kalitesiz protein içeriği, idrar PHsının alkali olması gibi nedenler struvit kristallerinin oluşumuna yer hazırlar. Magnezyum yani ham kül içeriğinin struvit kristaline yol açtığını düşünen mama firmaları magnezyum içeriğini sınırlandırmışlardır. Oysa idrar PH sı başlı başına struvit kristallerine neden olabilmektedir. Magnezyum kısıtlanması bu sefer calcium oksalat taşlarına neden olabilmektedir. Profesyonel mamalar idrar phsını asidik tutmaya yardımcı olarak struvit oluşumunu engellerler. Kedinin idrarının PHsı önemlidir. Fazla asidik olduğunda da calcium oksalat kristalleri şekillenebilir. Bu yüzden teşhis konulurken tam idrar tahlili yapılması, kristallerin incelenmesi gerekmektedir. Bugün Veteriner hekimlikte kedi idrar yolları hastalıklarını tedavi ederken yapılan yanlışlıklardan biri, her hastaya Hills S/D tavsiye edilmesidir. S/D idrarı asitleştirerek struvit kristallerin oluşumunu engeller ve böylelikle tıkanmaları engelleyerek rahat idrar yapmayı sağlar. Struvit kristalleri ve protein matrix nedeniyle şekillenmiş FLUTD da kullanılacak harika bir tedavi seçeneğidir, fakat Calcium okzalat kristalleri söz konusu olduğunda kesinlikle kullanılmamalıdır. Calcium oksalat kristalleri struvir kristallerinin tersine asidik PH da şekillenmektedir.

Teşhis:

Yukarıdaki şikayetlerle polikliniğimize gelen kediler öncelikle tam muayeneden geçirilir, hekim sidik kesesini, doluluğunu kontrol eder. Genital organlar muayene edilir. Ultrason ile sidik kesesi görüntülenir. Tam idrar tahlili ile ayırıcı teşhis konulur.

 

Tedavi:

Teşhisi çok kolay olsa da FLUTD tedavisi bir süreç ister. Ayrıca yıllardır çok sık gördüğümüz bu hastalık için klinik tecrübemize dayanarak bir kere şekillendikten sonra aralıklarla tekrarlayabileceğini söylebiliriz. Bu yüzden FLUTD geçiren kedilerin akut sistit ve tıkanıklık şikayetleri bitip normale döndükten sonra, diet ve egzersizleri ayarlanmalıdır. Hasta sahibi bu konuda bilgilenmeli, tekrar ettiği dönemi erken farkedip, tıkanıklık şekillenmeden Veteriner hekimine başvurmalıdır.

 

Tedavide tıkanıklığın açılması, sistitin iyileştirilmesi, idrar akışının sağlanması, enfeksiyonu yenmek gerekmektedir. Eğer tam bir tıkanıklık şekillenmiş ise anestezi altında sondalama yapılmalıdır. Bazı durumlarda bu sonda ortalama 5 gün bırakılarak düzenli olarak sidik kesesi yıkanır. Tıkanıklığın sondalama ile açılamadığı durumlarda operasyon ile açılmalıdır. İdrar akışı sağlanamaz ise idrar kesesi yırtıkları ve böbreklerin etkilenmesi gerçekleşir. Bu durum hayat tehdit edicidir.

Bunun dışında uygun antibiotikler, idrar phsının düzenlenmesi, idrar akışını sağlamak amacıyla spazm çözücüler, idrar antiseptikleri kullanılmaktadır. En az medikal tedavi kadar önemli olan diğer unsur hastanın dietinin düzenlenmesidir. FLUTD tekrarlayan bir durumdur. Hem kedi hem de hasta sahibi için zor bir süreçtir. Fakat doğru tedavi ve beslemeyle rahatlıkla aşılabilmektedir.